الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

321

پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )

نخست در كتاب « الانصاف » نوشتهء « ابو جعفر ابن قبّه » شاگرد « كعبى » ، كه يكى از بزرگان « معتزله » است كه وفات او قبل از تولّد « سيد رضى » است . ديگر اين كه نسخه‌اى از آن را يافتم كه بر آن ، خط « ابو الحسن على بن محمد بن فرات » وزير « المقتدر باللّه » بود و اين ، شصت و چند سال قبل از تولّد سيّد رضى بوده است . سپس مىافزايد : « بيشترين گمان من اين است كه آن نسخه مدّتى قبل از تولّد ابن فرات نوشته شده بوده است » . « 1 » « ابن ابى الحديد » نيز مىگويد : استادم « واسطى » در سال 603 از استادش « ابن خشّاب » چنين نقل كرد كه او در جواب اين سؤال كه آيا اين خطبه مجعول است ؟ گفت : نه به خدا سوگند ! من مىدانم كه كلام امام ( ع ) است همان گونه كه مىدانم اسم تو « مصدق بن شبيب واسطى » است . من ادامه دادم و گفتم : بسيارى از مردم مىگويند اين از سخنان « سيّد رضى » است . او در پاسخ گفت : « سيّد رضى و غير سيّد رضى كجا ، و اين بيان و اين اسلوب ويژه كجا ؟ ! ما رساله‌هاى سيّد رضى را ديده‌ايم و روش و طريقه و فن او را در نثر شناخته‌ايم ، هيچ شباهتى با اين خطبه ندارد » سپس افزود : « به خدا سوگند من اين خطبه را در كتابهايى يافته‌ام كه دويست سال قبل از تولد « سيّد رضى » تصنيف شده است . من اين خطبه را با خطوطى ديده‌ام كه آنها را مىشناسم و مىدانم خط كدام يك از علما و اهل ادب است پيش از آن كه پدر رضى متولّد شود » . سپس « ابن ابى الحديد » مىگويد : من نيز خودم قسمت مهمّ اين خطبه را در نوشته‌هاى استاد « ابو القاسم بلخى » كه از علماى بزرگ « معتزله » بود يافته‌ام و او معاصر « المقتدر باللّه » بود كه مدّت زيادى قبل از تولد « سيّد رضى » مىزيسته است و نيز بسيارى از آن را در كتاب « ابن قبّه » ( كه از متكلّمان اماميّه است ) به نام

--> ( 1 ) شرح ابن ميثم بحرانى ، جلد 1 ، صفحهء 252 .